العليم الخبير في كتابه العزيز فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ « 1 » صدق اللّه خالقنا ربّ العالمين و بر روى دو لنگه درب آن اين نوشته نقش بسته است جَنَّاتِ عَدْنٍ مُفَتَّحَةً لَهُمُ الْأَبْوابُ « 2 » . مناره‌هاى مسجد در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و خلفاى بعد از او ، مسجد مناره‌اى نداشت و در اين دوران ، مؤذن بر روى ستونى از خانهء عبد اللّه بن عمر مىايستاد و اذان مىگفت . اين خانه هم اكنون معروف به دار العشره است كه در سمت قبله مسجد قرار دارد و بلال به وسيلهء هفت جهاز شتر بر بالاى آن مىرفت . هنگامى كه عمر بن عبد العزيز به دستور وليد به توسعهء مسجد پرداخت ، چهار مناره در چهار زاويهء مسجد ساخت : مناره‌اى كه بر باب السلام قرار داشت ، مشرف به خانهء مروان بود و هنگامى كه سليمان بن عبد الملك حج مىگزارد ديد كه مؤذن وقتى بر بام گلدسته مىرود ، درون خانه را كه خليفه در آن ساكن بود ، مىبيند از اين رو دستور داد آن را خراب كردند . تا اين كه در سال 706 هجرى اين مناره به وسيلهء سلطان محمد بن قلاوون تجديد بنا گرديد . و نيز گفته شده است اين مناره به وسيلهء بزرگ خدمهء حرم شبل الدوله كافور مظفرى بنا گرديد . مناره‌اى كه بر بالاى باب الرحمه قرار گرفته به وسيلهء قايتباى ساخته شده است . تمامى مناره‌هاى مسجد طى دورانهاى مختلف تجديد و ترميم گرديد . به جز منارهء ياد شده كه تاكنون باقى مانده است . مناره‌ها را در عكس صفحهء بعد مىبينيد . در اين عكس ديوار سمت شرقى مدينه را نيز مىبينيد . همچنين عكس صفحهء 528 و عكس صفحهء 506 را ملاحظه كنيد . پيش از اين در مورد مناره‌ها و تجديد ساختمان و ترميم آنها نوشتيم كه ديگر نيازى به تكرار نيست .

--> ( 1 ) - تحريم : 4 ( 2 ) - ص : 50